Suid-Afrika se openbare universiteite se toenemende fokus op buitelandse akademici kan 'n tweesnydende voordeel hê. Aan die een kant kan dit plaaslike verteenwoordiging bevorder, maar aan die ander kant kan dit die land van die kundigheid beroof wat nodig is om sy volgende geslag akademici op te lei. Prof. Joseph Sekhampu, hoofdirekteur van die Noordwes-Universiteit se sakeskool, het hierdie waarskuwing gegee te midde van toenemende ondersoeke na die aanstelling van buitelandse akademici.
Volgens Sekhampu word universiteite bevraagteken oor die buitelandse akademici wat hulle aanstel, maar selde oor die noodsaaklike kundigheid wat hulle besluit om nié te werf nie. Hy waarsku dat Suid-Afrika se langdurige ekonomiese stagnering die aard van die transformasiedebat verander het. Omdat geleenthede nie vinnig genoeg uitbrei nie, word transformasie toenemend 'n stryd oor wie voorkeur moet geniet vir die beperkte geleenthede wat reeds bestaan.
Suid-Afrika het die tweede helfte van die jaar met 'n amptelike werkloosheidskoers van 33,6% binnegegaan. Sekhampu benadruk dat dié syfer nie bewys dat 'n buitelandse professor 'n Suid-Afrikaanse kandidaat uit 'n pos verdring het nie, maar dat dit wel die ekonomiese omgewing weerspieël waarin daar om professionele poste meegeding word.
Sekhampu erken dat buitelandse aanstellings wel tot werklike verdringing kan lei en meen universiteite behoort internasionale aanstellings te regverdig wanneer geskikte plaaslike kundigheid beskikbaar is. Openbare universiteite het boonop 'n verantwoordelikheid om Suid-Afrikaanse akademici te ontwikkel eerder as om onbepaald op buitelandse kundigheid staat te maak.
Die regering finansier reeds programme soos die New Generation of Academics Programme, Nurturing Emerging Scholars Programme, University Staff Doctoral Programme en Future Professors Programme om die plaaslike akademiese pyplyn te versterk. Die vraag is, volgens Sekhampu, dus nie óf plaaslike akademiese kapasiteit ontwikkel word nie, maar hoe dié belegging versterk kan word deur kundigheid wat reeds internasionaal beskikbaar is.
Sekhampu waarsku dat lokalisering teenproduktief kan raak wanneer verteenwoordiging vinniger vorder as wat die akademiese stelsel kundigheid kan voortbring. "Meer Suid-Afrikaners kan vandag akademiese poste beklee, maar die koste kan later na vore kom deur swakker doktorale studieleiding, verminderde navorsingskapasiteit en minder geleenthede vir jonger akademici om gespesialiseerde kundigheid op te doen."
Volgens Sekhampu bestaan daar ook 'n wanbalans in die manier waarop universiteite tot verantwoording geroep word. 'n Universiteit kan onmiddellik bevraagteken word omdat hy 'n buitelandse professor aangestel het, terwyl daar geen vergelykbare oomblik van aanspreeklikheid is vir die kundigheid wat die instelling besluit het om nié te werf nie. Die gevolge daarvan kan eers jare later sigbaar word in gebrekkige studieleiding, swakker navorsingskapasiteit en akademiese netwerke wat nooit tot stand gekom het nie.
Key points
- Suid-Afrika se fokus op buitelandse akademici kan plaaslike verteenwoordiging bevorder, maar ook kundigheid ontneem.
- Universiteite behoort internasionale aanstellings te regverdig wanneer geskikte plaaslike kundigheid beskikbaar is.
- Lokalisering kan teenproduktief raak wanneer verteenwoordiging vinniger vorder as wat die akademiese stelsel kundigheid kan voortbring.
