Stendi ya malori iliyojengwa kwa zaidi ya Sh2.8 bilioni katika Mji wa Bariadi, Simiyu, imegeuka kuwa mradi usiotumika ipasavyo. Wafanyabiashara, madereva, na mawakala wa mizigo wameeleza kuwa umbali na ukosefu wa miundombinu muhimu ni miongoni mwa sababu zinazowafanya kuikwepa. Stendi hiyo iliyobuniwa mwaka 2019 na Halmashauri ya Mji wa Bariadi ililenga kuhudumia malori makubwa ya mizigo yanayoingia na kutoka mjini, kupunguza msongamano wa magari na kuondoa utaratibu wa kupakia na kushusha mizigo katikati ya mji.
Ujenzi wa stendi hiyo ulikamilika mwaka 2020, lakini takribani miaka sita baadaye, matumizi yake yameendelea kuwa madogo. Uchunguzi umebaini kuwa ni malori kati ya matano na 10 pekee kwa mwezi yanayotumia stendi hiyo, huku takribani malori 150 kwa mwezi yakitajwa kuendelea kushusha na kupakia mizigo katika maeneo yasiyo rasmi katikati ya mji. Madereva wanaokwepa stendi hiyo hutozwa faini ya Sh100,000 na Halmashauri, lakini hatua hiyo haijaonekana kuzuia ongezeko la malori yanayoendelea kutumia maeneo yasiyo rasmi.
Ripoti ya Mdhibiti na Mkaguzi Mkuu wa Hesabu za Serikali (CAG) ya mwaka 2025/26 imeibua hoja kuhusu utekelezaji wa mradi huo, ikieleza kuwa utafiti wa kutosha haukufanyika kabla ya kuanzishwa kwa mradi. Mkaguzi wa Nje wa Hesabu za Serikali Mkoa wa Simiyu, Fortunatus Donge, amesema Halmashauri ilipaswa kufanya utafiti wa kina kubaini kama mradi huo ungekuwa na manufaa kwa Serikali na wananchi.
TAKUKURU Mkoa wa Simiyu nayo imebaini changamoto katika utekelezaji wa mradi huo. Katika ufuatiliaji wa miradi ya maendeleo kwa kipindi cha 2023 hadi 2026, TAKUKURU Mkoa wa Simiyu ilibaini kuwa baadhi ya miradi ilitekelezwa bila ushirikishwaji wa kutosha wa wadau. Naibu Mkuu wa TAKUKURU Mkoa wa Simiyu, Aron Misanga, amesema stendi ya malori ni miongoni mwa miradi ambayo wadau hawakushirikishwa kikamilifu.
Wafanyabiashara wa Bariadi wameeleza kuwa umbali wa stendi hiyo ni moja ya sababu kubwa inayowafanya waendelee kushusha mizigo katikati ya mji. Stendi hiyo ipo takribani kilomita saba kutoka katikati ya Bariadi, jambo linalowalazimisha wafanyabiashara kutumia gharama za ziada kusafirisha mizigo kutoka stendi hadi madukani. Neema Shija, mfanyabiashara wa nafaka, amesema gharama hizo ni mzigo kwa wafanyabiashara wenye mitaji midogo.
Mbali na umbali, wafanyabiashara wameeleza ukosefu wa sehemu maalumu za kuhifadhi mizigo kuwa changamoto nyingine. Henry Shabani amesema hali huwa mbaya zaidi wakati wa mvua kwa sababu hakuna ghala au eneo salama la kuhifadhi mizigo. Mawakala wa mizigo nao wameeleza kuwa changamoto hizo zimefanya wafanyabiashara kutafuta maeneo mengine ya kushushia mizigo.
Mkurugenzi wa Halmashauri ya Mji wa Bariadi, Idd Ndabhona, amekiri kuwa stendi hiyo haitumiki kwa kiwango kilichokusudiwa, lakini amesema uongozi unaendelea kufanyia kazi ushauri wa CAG na TAKUKURU. Ndabhona amesema eneo hilo lilichaguliwa kutokana na matarajio ya ukuaji wa Mji wa Bariadi na nia ya kupunguza msongamano katikati ya mji.
Key points
- Stendi ya malori ya Sh2.8 bilioni mjini Bariadi haitumiki ipasavyo.
- Wafanyabiashara na madereva wanasema umbali na ukosefu wa miundombinu ni sababu za kuikwepa stendi.
- CAG na TAKUKURU zimeibua changamoto katika utekelezaji wa mradi huo.
