Perezida w'Uburusiya, Vladimir Putin, yavuze ko Igihugu cye gishobora gukoresha intwaro zose gifite mu gihe agace ka Kaliningrad cyangwa undi murwa w'Uburusiya waba utewe. Ibi Putin yabivugiye mu nama ya Valdai Discussion Club yabereye i Moscou ku wa 1 Ukwakira 2026. Kaliningrad ni agace k'Uburusiya kari ku nkombe z'Inyanja ya Baltique, gaherereye hagati ya Pologne na Lithuania, ibihugu byombi bigize NATO.
Aka gace ntikahuza ku butaka n'ibindi bice by'Uburusiya, bikaba bituma gafatwa nk'ahantu hafite akamaro gakomeye mu bya gisirikare. Mu ijambo rye, Putin yavuze ko Uburusiya budafite umugambi wo gutera ikindi gihugu ndetse ko butateganya gutera umuntu mu 2029, 2030 cyangwa no mu 2050. Yavuze ko amagambo y'abategetsi bo mu Burengerazuba avuga ko Uburusiya bushobora gutegura intambara mu myaka iri imbere ari yo Moscow irimo gusubiza.
Putin yagize ati " Mu gihe Uburusiya bwaba buteyewe mu buryo butaziguye, ikibazo cyo gukoresha intwaro zose igihugu gifite cyahita kijya ku murongo w'ibyigwa. Yongeyeho ko niba Uburusiya bwahuye n'ubugizi bwa nabi, buzahatirwa kubusubiza." Ibi Putin yavuze bije nyuma y'uko Moscow ishinje NATO gukora imyitozo ya gisirikare hafi ya Kaliningrad no kugira ibikorwa bishobora guhungabanya umutekano w'ako gace.
Uburusiya kandi bwatanze ubutumwa bw'uko bushobora gukoresha intwaro kirimbuzi mu gihe Kaliningrad yageragezwa gutandukanywa n'ibindi bice by'Uburusiya. Icyakora, Putin yashimangiye ko mu magambo yavugiwe mu nama ya Valdai we yavuze ku ntwaro zose Uburusiya bufite, atari ukuvuga ku ntwaro kirimbuzi gusa.
Ku ruhande rwa NATO, Umunyamabanga Mukuru wayo Mark Rutte yavuze ko uwo muryango ari uw'ubwirinzi kandi ko imyitozo ya gisirikare ukorera muri ako karere itagamije gutera Uburusiya. NATO kandi yanenze imvugo ijyanye no gukoresha intwaro kirimbuzi, ivuga ko ari imvugo idakenewe kandi ishobora kongera umwuka mubi.
Kaliningrad imaze iminsi iri mu bibazo by'umutekano bikomeye mu Karere ka Baltique, kubera ko ikikijwe n'ibihugu bya NATO kandi ikaba ari hamwe mu hantu Uburusiya bufite ibirindiro bya gisirikare bikomeye. Putin yanenze ibikorwa bya NATO mu Nyanja ya Baltique, birimo imyitozo ya gisirikare ndetse n'ibikorwa byo kugenzura cyangwa gufatira amato y'Uburusiya.
Mu ijambo rye, Perezida Putin yanagarutse ku ntambara yo muri Ukraine. Yakomeje kuvuga ko Uburusiya bwatewe imbaraga zo gutangiza iyo ntambara n'ibikorwa by'Uburengerazuba, nubwo Uburusiya ari bwo bwatangije igitero cyagutse kuri Ukraine muri Gashyantare 2022. Yanavuze ku bitero Ukraine ikomeje kugaba ku nganda zitunganya peteroli mu Burusiya, avuga ko ibyo bitero byagize ingaruka ku bukungu bw'Uburusiya.
Key points
- Putin yongeye gukangisha NATO gukoresha intwaro kirimbuzi.
- Uburusiya budafite umugambi wo gutera ikindi gihugu.
- Kaliningrad ni agace k'Uburusiya kari ku nkombe z'Inyanja ya Baltique.
