Perezida wa Repubulika y'u Rwanda, Paul Kagame, ku wa Gatatu tariki ya 7 Ukwakira 2026, yakiriye itsinda ry'Abahuza ryashyizweho n'Umuryango wa Afurika Yunze Ubumwe (AU) mu gukemura ibibazo by'umutekano muke wo mu Burasirazuba bwa Repubulika Iharanira Demokarasi ya Congo (DRC). Iri tsinda ryari rigizwe n'abahoze ari Abakuru b'Ibihugu barimo Sahle-Work Zewde wahoze ayobora Ethiopia, Uhuru Kenyatta wahoze ayobora Kenya, Mokgweetsi Masisi wahoze ayobora Botswana, ndetse na Yackoley Kokou Johnson, Minisitiri wungirije w'Ububanyi n'Amahanga wa Togo.
Ibiganiro byabaye ku nzira y'amahoro iyobowe n'Umuryango wa Afurika Yunze Ubumwe, ndetse n'ibikwiye gukurikiraho mu rwego rwo kugera ku mahoro n'umutekano birambye mu Burasirazuba bwa RDC. Ibiganiro byanibanze ku gukemura ibibazo by'ingenzi biri mu ntandaro y'umutekano muke umaze igihe muri Repubulika Iharanira Demokarasi ya Congo ugira ingaruka ku bihugu by'abaturanyi mu Karere k'Ibiyaga Bigari.
Uru ruzinduko rw'abahuza ruje nyuma y'ibiganiro bagiriye i Goma ku wa 5 Ukwakira 2026, aho bahuye n'abahagarariye Ingabo zoherejwe mu Butumwa bw'Amahoro muri RDC (MONUSCO), Umuryango w'ubugiraneza wa OCHA, Umuryango Mpuzamahanga wa Croix-Rouge, uburyo bwo kugenzura iyubahirizwa ry'amasezerano y'umutekano, ndetse n'abahagarariye Ihuriro AFC/M23.
Umuryango wa Afurika Yunze Ubumwe wavuze ko ibyo biganiro byari bigamije kumva ibitekerezo by'impande zitandukanye ku nzira y'amahoro, ku mutekano, ku kibazo cy'ubutabazi ndetse n'ingamba zo kongera icyizere hagati y'impande zihanganye. Itsinda ry'abahuza kandi ryasabye impande zirebwa n'amakimbirane kubahiriza ibyo ziyemeje ku bijyanye no guhagarika imirwano, gukorana n'uburyo bwo kugenzura iyubahirizwa ry'amasezerano no kwirinda ibikorwa bishobora kubangamira inzira y'amahoro.
AU ikomeje gushimangira inzira ya politiki Umuryango wa Afurika Yunze Ubumwe umaze igihe ushyigikira ibiganiro bya politiki nk'inzira yo gushakira umuti urambye ikibazo cy'umutekano muke mu Burasirazuba bwa RDC. Mu myanzuro y'Inama y'Abakuru b'Ibihugu na Guverinoma ya AU yo muri Gashyantare 2026, uyu Muryango wagaragaje ko nta gisubizo cya gisirikare gishobora gukemura burundu amakimbirane yo mu Burasirazuba bwa RDC.
Ibiganiro iryo tsinda ryagiranye na Perezida Kagame biri mu bikorwa bikomeje gukorwa mu rwego rwo guhuza imbaraga z'ibikorwa by'amahoro bya Afurika no gushaka igisubizo kirambye ku bibazo bimaze igihe bibangamira amahoro n'umutekano mu Burasirazuba bwa RDC, ku Rwanda no ku bindi bihugu byo mu Karere. U Rwanda kandi ni ingenzi muri ibyo bibazo kuko rukomeje gushyira imbaraga mu kuzahura umubano warwo na RDC.
U Rwanda rwitezereza ko ibiganiro by'amahoro birambye mu Burasirazuba bwa RDC bikazamura umutekano muke mu Karere k'Ibiyaga Bigari. Itsinda ry'abahuza ry'Umuryango wa Afurika Yunze Ubumwe rikomeje gukorera ku gukemura ibibazo by'umutekano muke mu DRC, aho Perezida Kagame yagaragaje ko Rwanda rwihitiriye ku gushyira imbaraga mu kuzahura umubano warwo na RDC.
Key points
- Perezida Kagame yakiriye itsinda ry'Abahuza ry'Umuryango wa Afurika Yunze Ubumwe ku biganiro by'amahoro muri RDC.
- Ibiganiro byabaye ku nzira y'amahoro iyobowe n'Umuryango wa Afurika Yunze Ubumwe.
- AU ikomeje gushimangira inzira ya politiki nk'inzira yo gushakira umuti urambye ikibazo cy'umutekano muke mu Burasirazuba bwa RDC.