Iraq imefungua ukurasa mpya katika historia yake baada ya wanajeshi wa mwisho wa Marekani kuondoka nchini humo. Hatua hiyo ilikamilisha mpango wa kuhitimisha operesheni ya kijeshi iliyoanza miaka 12 iliyopita kwa lengo la kuisaidia Iraq kupambana na kundi la Islamic State (ISIS). Serikali ya Iraq imeeleza kuondoka kwa wanajeshi hao kama hatua muhimu kuelekea kuimarisha mamlaka na uwezo wa taasisi zake za usalama.
Waziri Mkuu Ali Faleh al-Zaidi amesema kumalizika kwa jukumu la muungano wa kimataifa hakumaanishi kumalizika kwa mapambano dhidi ya ugaidi, bali ni mwanzo wa hatua ambayo Iraq itachukua jukumu kamili la usalama na utulivu wake. Marekani ilivamia Iraq mwaka 2003 na kumuondoa madarakani Rais wa zamani Saddam Hussein. Wanajeshi wake waliondoka mwaka 2011, lakini walirejea miaka mitatu baadaye baada ya ISIS kuteka maeneo makubwa ya Iraq.
Baada ya kundi la ISIS kushindwa kudhibiti maeneo makubwa, Marekani na Iraq walikubaliana mwaka 2024 kuanza mchakato wa kuhitimisha ujumbe wa kijeshi wa muungano. Pentagon imesema Marekani itaendelea kutoa mafunzo maalumu na msaada wa kijasusi kwa washirika wake wa Iraq kupitia uhusiano wa kawaida wa kiusalama. Hatua hiyo inaonyesha kuwa Marekani inaendelea kujihusisha na Iraq katika eneo la usalama.
Pamoja na shangwe za kuondoka kwa wanajeshi wa Marekani, baadhi ya Wairaq wanahofia kuwa hatua hiyo inaweza kuacha pengo la usalama linaloweza kutumiwa na makundi yenye silaha yanayoungwa mkono na Iran au kusababisha ISIS kuimarisha tena shughuli zake. Mchambuzi wa masuala ya usalama nchini Iraq, Jassim al-Bahadli, amesema uzoefu wa miongo miwili iliyopita unaonyesha kuwa mapengo ya kiusalama yanaweza kuwa hatari.
Baadhi ya wananchi pia wameeleza wasiwasi kuhusu uwezo wa vikosi vya Iraq kudhibiti hali ya usalama bila uwepo wa kijeshi wa Marekani. Adil Salman, mwalimu wa Kiingereza jijini Baghdad, amesema Wairaq hawapaswi kusherehekea kwa haraka kabla ya kuona kama usalama utaendelea kuwa thabiti katika miaka ijayo. Wasiwasi huo unaonyesha kuwa kuna changamoto kubwa katika kuhakikisha usalama wa nchi.
Makundi yanayoungwa mkono na Iran yamesherehekea kuondoka kwa Marekani. Mamia ya wafuasi wa makundi hayo walikusanyika Baghdad wakisherehekea kuondoka kwa wanajeshi wa Marekani na kupaza kauli dhidi ya Washington. Iran imekuwa na ushawishi mkubwa nchini Iraq kupitia makundi yenye uhusiano nayo, na kuondoka kwa Marekani kunatazamwa na washirika wa Tehran kama hatua muhimu katika kupunguza uwepo wa kijeshi wa Washington katika eneo hilo.
Kuondoka kwa wanajeshi wa Marekani kumefungua ukurasa mpya katika historia ya Iraq—ukurasa unaochanganya shangwe za kurejea kwa mamlaka kamili ya taifa na maswali kuhusu uwezo wa Serikali kuhakikisha usalama bila uwepo wa kijeshi wa Marekani. Serikali ya Iraq inasisitiza kuwa vikosi vyake viko tayari kuchukua jukumu kamili la kulinda nchi na kuendelea kupambana na mabaki ya ISIS.
Key points
- Majeshi ya Marekani yameondoka Iraq baada ya miaka 12 ya operesheni ya kijeshi.
- Kuondoka kwa Marekani kumeacha pengo la usalama linaloweza kutumiwa na makundi yenye silaha.
- Serikali ya Iraq inasisitiza kuwa vikosi vyake viko tayari kuchukua jukumu kamili la kulinda nchi.
